In deze blog zal worden ingezoomd op drie veelgestelde vragen over het ACT-proces: Waarden.
Vraag 1: Wat zijn waarden precies?
Waarden zijn woorden die beschrijven wat écht belangrijk is voor de cliënt, de dingen die zijn leven zin en betekenis geven. Deze waarden kun je gebruiken als leidraad kan gebruiken om je leven vorm te geven – ook op de moeilijkere momenten in het leven.
Vraag 2:Moet de cliënt altijd handelen naar zijn waarden?
Nee, je hoeft niet altijd naar je waarden te handelen. Waarden zijn richtingen, geen verplichtingen. In de praktijk botsen waarden soms met elkaar, en kunnen omstandigheden maken dat waardengericht handelen tijdelijk niet lukt. Dat is geen mislukking, maar onderdeel van het mens-zijn. ACT richt zich er dan ook niet op dat iemand altijd naar zijn waarden handelt, maar dat hij steeds opnieuw bewust kan kiezen om, waar mogelijk, terug te keren naar wat er werkelijk toe doet.
Vraag 3: Wat als een cliënt conflicterende waarden aangeeft?
Met regelmaat komt de vraag voorbij: wat te doen als een cliënt twee (of meer) conflicterende waarden heeft? Bijvoorbeeld de waarde autonomie versus verbondenheid, of prestatie versus aanwezig zijn in het gezin thuis. Een eerste strategie is om te kijken of deze wellicht beiden aandacht kunnen in verschillende levensdomeinen. Op deze manier kan er toch tegelijk worden geïnvesteerd in beide waarden. Mocht dat niet haalbaar zijn (mogelijk i.v.m. beperkte tijd en/of energie), dan kan het helpen om te onderzoeken welke waarde op dit moment voor de cliënt het belangrijkste is en hiernaar te gaan handelen. Na verloop van tijd zal de client merken dat de waarde waar niet voor is gekozen gaat stijgen in belang – en de cliënt vervolgens kan kiezen om zijn focus te verschuiven naar die waarde.
N.B. Dit blog is onderdeel van de reeks veelgestelde vragen, waarbij deze zomerperiode elke week één ACT-proces zal worden uitgelicht.