ACT-metafoor: Drijfzand
Wat zou jij doen, als je in drijfzand vast kom te zitten? Zelf zou ik denk ik behoorlijk schrikken, spanning en angst voelen en gedachten tegenkomen zoals ‘ik wil eruit!’, ‘straks kom ik helemaal vast te zitten!’ of ‘als ik maar niet kopje onder ga’. Mijn neiging zou zijn om direct uit alle macht mijn been omhoog te gaan trekken om maar los te komen. Maar hoe werkbaar is dat? Als ik mijn ene been optil, komt al mijn gewicht op die andere voet en zak ik daarmee waarschijnlijk nog wat verder naar beneden.
Wat zou je mij aanraden wanneer ik wegzak in drijfzand? Bij het wadlopen is mij ooit uitgelegd dat je in drijfzand het best op je rug kunt gaan liggen, met armen en benen gespreid. Dat voelt wel behoorlijk tegen-intuïtief moet ik zeggen, om mijn contactoppervlak juist groter te maken met het spul waar ik zo graag uit weg wil. Toch is dat precies waar ik mezelf mee kan helpen. Het zit eigenlijk al in de naam verstopt: ‘drijf-zand’. Blijkbaar valt er op te drijven wanneer ik samenwerk met dat spul – als ik durf te gaan liggen kan het me dragen en blijf ik drijven.
Onze psychologische binnenwereld kan met momenten ook voelen als drijfzand – met lastige gedachten, gevoelens en sensaties. We kunnen er behoorlijk van schrikken en willen er zo snel mogelijk vanaf. Maar net als bij drijfzand zul je merken dat hoe harder je je verzet – je vaak juist dieper in de problemen komt. Dus ook bij dit psychologische drijfzand is de uitdaging om erop te durven vertrouwen dat je hier niet in gaat verdrinken, te stoppen met de verwoede pogingen om eruit te komen en er juist op te gaan liggen om er op te drijven.
Onze psychologische binnenwereld kan met momenten ook voelen als drijfzand – met lastige gedachten, gevoelens en sensaties. We kunnen er behoorlijk van schrikken en willen er zo snel mogelijk vanaf. Maar net als bij drijfzand zul je merken dat hoe harder je je verzet – je vaak juist dieper in de problemen komt. Dus ook bij dit psychologische drijfzand is de uitdaging om erop te durven vertrouwen dat je hier niet in gaat verdrinken, te stoppen met de verwoede pogingen om eruit te komen en er juist op te gaan liggen om er op te drijven.
“Je kunt niet verdrinken in drijfzand door het drijfzand zelf, echter hoe harder je vecht, hoe vaster je komt te zitten”
ACT-favoriet van ACT in Actie-docent: Rien Uitslag
“De drijfzand-metafoor is een ACT-klassieker die wordt gebruikt bij creatieve hopeloosheid en acceptatie. Deze metafoor beschrijft voor mij de moed die nodig is om te stoppen met worstelen met lastige gedachten of gevoelens én de ruimte die te vinden is wanneer ik dat durf te doen”
De volledige digitale ACT Adventskalender 2025 is HIER gratis te downloaden als slimme PDF.