Deze meivakantie ben ik met mijn vrouw en dochtertje naar het bloemeneiland Madeira geweest. Uiteraard hebben we daar genoten van de bloemenpracht, onder andere in één van de grootste tropische tuinen in Madeira: Monte Palace.
Monte Palace is gelegen bovenop een berg, in het plaatsje Monte. En op die bergtop is er ook een uniek traditioneel vervoersmiddel voor de afdaling via een slingerweg naar het dal: de toboggan. Dit is een slede op houten glijders met een grote rieten mand die wordt bestuurd door twee carreiros (ze besturen de slede door af te remmen met hun speciaal daarvoor bestemde schoenen, met extra dikke rubberen zolen). De toboggan werd van origine gebruikt voor het vervoer van goederen vanuit Monte naar het dal. Heden ten dage is het een unieke ervaring voor bezoekers van Madeira;) De afdaling vanuit Monte met de slee richting het dal deed mij een beetje denken aan de klassieke ski-metafoor (Hayes et al, 1999). Bij deze dan ook de Madeirense variant:
Metafoor: De Afdaling naar het Dal
Stel je voor: Je staat bovenaan in Monte, op Madeira. Voor je ligt de beroemde toboggan-afdaling met de prachtige vergezichten naar het dal en uitzicht op de blauwe zee. Je zit in een rieten slee, met twee carreiros achter je die de slee besturen.
De weg gaat niet rechtstreeks naar beneden, maar is een slingerweg de berg af. Deze bevat veel scherpe bochten, steile stukken en smalle gedeeltes met diepe goten naast de wegen – de welbekende lavada’s (en rijden er zelfs auto’s op deze slingerweg, gezien het gewoon een openbare weg is).
Net als je wilt vertrekken, komt er een taxi aangereden. De chauffeur draait zijn raampje omlaag en zegt: “Stap maar in bij mij. Ik ken een snellere weg, rechtstreeks naar beneden, comfortabel, zonder gedoe.“
Waarschijnlijk ga je hier vriendelijk voor bedanken. Het gaat je immers niet zozeer om de eindbestemming (beneden geraken), maar juist de beleving van de afdaling in de toboggan zelf! Inclusief de spannende en wellicht wat minder comfortabele momenten tijdens de rit.
Nu is de vraag: hoe sta jij zelf in het leven? Ben jij vooral bezig met de eindbestemming, doelen in de toekomst? Het risico is dat je dan de waarde(n)volle reis inclusief alle ervaringen in het hier en nu die dit met zich meebrengt mist. En wellicht is dan het bereiken van doelen niet eens zo belangrijk. De reis zelf IS misschien wel de bestemming…
Deze metafoor is bruikbaar om het verschil tussen waardengericht versus doelgericht leven te illustreren – heel bruikbaar als je samen met een cliënt bezig bent met het ACT-proces waarden.
P.S. Wat betreft de toboggan-rit zelf: dit bleek een onvergetelijke ervaring met zijn drietjes – waarbij mijn dochtertje het uitgierde van de pret (woowwww!!!).