Gastblog door Sien Verbeeck

Wie start met ACT, raakt vaak meteen geïnspireerd. De zes kernprocessen van de hexaflex geven helderheid en richting in het begrijpen van gedrag en het begeleiden van verandering. Maar wanneer je ACT wil toepassen met jongeren, merk je al snel: de hexaflex is krachtig, maar soms abstract.

Jongeren denken, voelen en doen intenser dan volwassenen. Ze zijn volop in ontwikkeling – in hun identiteit, hun relaties, hun plek in de wereld. Precies daar biedt het DNA-V model een enorme meerwaarde. Het model is een vertaling van de hexaflex – die de taal van jongeren spreekt.

Waarom DNA-V?
Het DNA-V model (Hayes & Ciarrochi) werd ontwikkeld als ontwikkelingsgerichte toepassing van ACT, afgestemd op jongeren en jongvolwassenen. Ondertussen kent het model ook een mooie uitbreiding in het begeleiden van kinderen: Werken aan welbevinden en mentale veerkracht. Praktische oefeningen en ondersteunend materiaal voor kinderen van 7 tot 11 jaar (Gillard et al, 2025).

Het DNA-V model maakt de zes kernprocessen van ACT levend, speels en toepasbaar in de leefwereld van kinderen en jongeren.
Centraal staan vier vaardigheden waarin je leert flexibeler te worden:
🔹 Discoverer – experimenteren, proberen, leren van ervaring
🔹 Noticer – bewust worden van gedachten, gevoelens, lichaam en omgeving
🔹 Advisor – omgaan met de interne stem (die soms helpt en soms hindert)
🔹 Values – stilstaan bij wat belangrijk is en daarin richting vinden
Deze vier rollen zijn rechtstreeks gelinkt aan de zes ACT-processen. Ze vertaalt de hexaflex naar gedrag, taal en metaforen die jongeren begrijpen en gebruiken.

Meer dan gedrag: ruimte voor identiteit en relaties
Wat DNA-V uniek maakt, is de expliciete aandacht voor twee cruciale contexten van gedrag:
🪞 Self View – Hoe zie ik mezelf? Wie ben ik? Wie wil ik zijn?
👥 Social View – Hoe zie ik mezelf in relatie tot anderen?
Deze dimensies zijn fundamenteel in de ontwikkeling van jongeren. Ze beïnvloeden hun keuzes, hun gedrag, hun emoties. In DNA-V worden deze ‘views’ actief meegenomen in elke sessie, elke oefening, elke interventie.

Van denken naar doen
Wat mij persoonlijk zo raakte in ACT, was de verschuiving van denken over verandering naar doen ondanks het ongemak. DNA-V helpt jongeren om datzelfde pad te bewandelen: met openheid naar binnen kijken, betekenis vinden in hun ervaringen, en kleine stappen zetten in wat voor hen belangrijk is. Door de herkenbare taal en speelse werkwijze voelen jongeren zich sneller begrepen, betrokken én in beweging.

Geen extra model, wél een extra ingang
DNA-V is geen extra bovenop de hexaflex van ACT. Het brengt de hexaflex tot leven in de wereld van jongeren.
Het helpt therapeuten, coaches en begeleiders om:
✅ ACT concreet en speels te maken
✅ Aansluiting te vinden bij de leefwereld van jongeren
✅ Context en identiteit systematisch mee te nemen
✅ ACT-processen te oefenen via ervaring i.p.v. uitleg

✨ ACT met jongeren = DNA-V in actie
Een krachtige combinatie, die werkt – met hoofd én hart.

💬 Werk je met jongeren en wil je ontdekken hoe DNA-V jou kan versterken in je praktijk of begeleiding? Vanuit ACT in Actie wordt er een specialisatiecursus ACT & Jongeren aangeboden, vanuit de DNA-V model. Kijk HIER voor meer informatie.